‘Noordzeekanaal is fascinerend’

‘Noordzeekanaal is fascinerend’

Pauline van Vliet wil heel Velsen mobiliseren om de film onder de aandacht te brengen. Inwoners van Velsen zijn als figurant te zien in de film over het Noordzeekanaal. (Foto: Bert Westendorp)

VELSEN - Filmmaakster Pauline van Vliet heeft de grote lijnen in haar hoofd. Het idee om een film te maken over historie en toekomst van het Noordzeekanaal mag gedurfd genoemd worden. Van Vliet heeft daarentegen ervaring. De Castricumse reconstrueerde de slag van Castricum (1799) in een soort documentaire/docudrama genaamd 'Soldaat onder het zand'. Ook werden er lezingen over de slag gegeven Het succes was groot. Drie dagen was de plaatselijke bioscoop in Castricum uitverkocht. Ook in de IJmond gaat het project over de realisering van het Noordzeekanaal leven, zo is de motivatie van Van Vliet.

VELSEN – Filmmaakster Pauline van Vliet heeft de grote lijnen in haar hoofd. Het idee om een film te maken over historie en toekomst van het Noordzeekanaal mag gedurfd genoemd worden. Van Vliet heeft daarentegen ervaring. De Castricumse reconstrueerde de slag van Castricum (1799) in een soort documentaire/docudrama genaamd ‘Soldaat onder het zand’. Ook werden er lezingen over de slag gegeven Het succes was groot. Drie dagen was de plaatselijke bioscoop in Castricum uitverkocht. Ook in de IJmond gaat het project over de realisering van het Noordzeekanaal leven, zo is de motivatie van Van Vliet.

‘De bouw van het kanaal was een enorme klus, een mega werk. Het kanaal is fascinerend. Duizenden arbeiders werkten, vaak onder slechte omstandigheden, aan het kanaal. Wij willen de mens centraal stellen’, legt de filmmaakster uit. Machines waren er wel, maar het meeste werk werd met de hand gedaan.

Breder kanaal

Het nieuwe kanaal had alles te maken met de bereikbaarheid van Amsterdam. Het Noordhollandsch Kanaal van Den Helder naar Amsterdam was weliswaar sinds 1824 in gebruik, maar bleek al snel niet meer te voldoen aan de eisen van het groeiende scheepvaartverkeer. Reden om een nieuw, breder, dieper en korter kanaal aan te leggen in het smalste stukje Holland, van het duingebied bij Velsen naar het ingedutte handelsbolwerk Amsterdam. Van Vliet wil daar nog wel even op inhaken: ‘Arrogante Amsterdammers kennen de betekenis van het kanaal niet. De handel in Amsterdam lag in het midden van de 19e eeuw stil. Door het kanaal kwam ook weer de welvaart en werd Amsterdam weer een bruisende stad die ze tot de dag van vandaag is gebleven. Alleen weinig Amsterdammers beseffen dat…’

Ervaren filmers

In 1865 ging de eerste schop de grond in. Een historisch moment waarmee de film begint. Van Vliet heeft de ervaren filmers Otto van Limurg-Stierum en Marriët Haverkamp ingeschakeld om de zaken in beeld te brengen.

De film die de geschiedenis van het kanaal in chronologische volgorde toont, is maar één facet legt Van Vliet uit. ‘We willen de inwoners van Velsen betrekken bij het filmproject. Bewoners worden als acteur of locatiescout betrokken bij de film. En ik hoop dat nabestaanden van de eerste kanaalgravers nog verhalen of brieven hebben die we voor de film kunnen gebruiken.’

Schokgolf

De bouw en realisering van het kanaal zorgde voor een schokgolf in de omgeving. De duinenrij werd doorsneden, IJmuiden werd van een nederzetting voor kanaalgravers een echte stad. Het dorp Velsen ging in 1963 voor een deel verloren omdat in dat jaar het kanaal weer verbreed werd. Het kanaal is voortdurend verbreed, haven erbij, sluis erbij, dat is steeds doorgegaan, tot op heden. Ook die veranderingen die continue plaatsvinden rond het kanaal en wat de invloed daarvan was en is op mensen komen aan bod.

Vissers maakten gebruik van de pieren om beschutting te vinden bij storm. De pieren dienden om waterstuwing bij storm in het kanaal tegen te gaan. De drukte voor de kust van IJmuiden leidde tot de bouw van een vissershaven. De monding van het Noordzeekanaal bleek ideaal voor de staalindustrie. Hoogovens vestigde zich in 1918 langs het kanaal en zou uitgroeien tot één van de grootste bedrijven in Nederland. Siebe Rolle, oud-gemeentearchivaris van Velsen, levert ook op het gebied van de historische ontwikkelingen de nodige inbreng.

Première

Het is de bedoeling dat de première van ‘Graven naar het verleden van het Noordzeekanaal’, zoals de titel luidt, in de zomer van 2016 plaatsvindt. Van Vliet: ‘We willen daarvoor een speciale locatie gebruiken. Het zou mooi zijn als we op een schip op het Noordzeekanaal de film voor de eerste keer kunnen vertonen.’

Deze week is de website te bekijken met informatie over de film. Het adres is: www.stichtingkist.nl.